Home Articles Somali Songs About us  

 


Xaflado Buugga Cusub ee Diiwaanka Qosolka Loogu Wanqalayo, Laguna Soo Dhowaynayo Qoraagiisa Jamaal Cali Xuseen

Muxuu Ku saabsaan yahay“Diiwaanka Qosolku”?

Maxamed Baashe Xaaji Xasan
March 30, 2009
____________________________

Dad badan ayaa xiisaynaya oo wax iska weydiinaya buugga Diiwaanka Qosolka ee dhowaan soo baxay oo aan anigu in badan ka ogahay, kana mid ahaa dadkii ka fooliyey ama ummulisadiisiiba. Waa buug runtii qiime leh oo uu qoray Jamaal Cali Xuseen, waxaanu  ku saabsan yahay sheekooyin qosol iyo murti leh oo dhinac walba tnolosha ka taabanaya, hadday tahay dhinaca miyiga, magaalada, qurbaha, degaannada kala duwan ee  ay Soomaalidu degto ee Geeska Afrika iyo dhinaca haweenkaba.

Buuggani waxa uu xog iyo aqoon kobocsan ku kordhinayaa dhallinyarada soo koraysa, gaar ahaan kuwooda qurbo-joogga ah oo uu tusayaa in ay Soomaalidu lahayd/ leedahayna sheekooyin qosol iyo murti leh oo lagu faani karo. Inta kalena (waayeelka) waxa uu xusuusinayaa waaya-waayo iyo waxyaalo ay illaaween, runtiina yiddidiilo iyo riyaaq gelinaya.

Buuggu waxa uu ka kooban yahay shan qaybood oo muhiim ah oo u kala baxsan:

Sheekooyin qosol iyo mahadhooyin leh
Sheekooyin murti-suugaaneed oo qosol leh
Sheekooyinka qosolka leh iyo haweenka Soomaaliyeed
Sheekooyinkii qosolka lahaa ee Aw Xasan Sheekh Cismaan Nuur 
Sheekooyinka Qosolka leh ee Qurbajoogga iyo Saaxiibbadooda Qalaad

Murti iyo suugaan kale ayaa iyada qudheedu aan ka maqnayn oo ku dhex filiqsan, waa buug laba boqol oo bog cagacagaynaya, in ku dhow 150 sheeko oo qosol iyo xigmad ku fadhiyaana dhex jiifaan.

Maxaa Laga Yidhi “Diiwaanka Qosolka?”

Sheekooyinka buuggan “Diiwaanka Qosolka” ku jiraa waxay qofka ka fududaynayaan culays saaran, aadna waa looga helayaa. Waxa loo baahan yahay in sheekooyinka Buuggan ku jira loo tarjumo bulshooyinka aan furfurnayn sida caalamka Reer Galbeedka. Jamaal Cali Xuseen waxa uu ka mid yahay inta xiisaysa sheekooyinka noocan ah. Inta samaysa ee hibada u lehna waa ka mid.

Maxamed Ibraahim Warsame (Hadraawi): Abwaan Weyn, Mufaker Maansoole iyo Xeel-dheere Aqoonta Bulshada

Daraasado badan oo ku saabsan cilmi-nafsiga ayaa sheegaaya in qosolku yahay astaanta caafimaadka isla markaana qosolku kobciyo farxadda iyo himilada qofka. Bulshadu dhibaatooyinka nolosha waxay kaga gudbaan ama ay isku illowsiiyaan sheekooyin qosol, farxad, iyo xikmad leh, sida sheekooyinkan uu Jamaal Cali Xuseen ku soo ururiyey Diiwaankan qiimaha leh.

Dr. Xuseen Cabdillaahi Bulxan: Guddoomiyaha Jaamacadda Hargeysa, Bare Sare (Professor) ka ahaan jirey Jaamacadda Boston (USA), Xeel-dheere Cilmi Nafsiga

Diiwaanka Qosolku waa buug aad ka baranayso in ka badan inta uu kaa qoslinaayo, Jamaalna waa ninka keliya ee qori kari lahaa.

Naadiga Akhristeyaasha Hargeysa: Akhristayaashii Maanta; Qorayaashii Berito

Qosolka iyo maadda ka sakow xigmad baa dhex ceegaagta sheekooyinka buuggan ku urursan badankooda. Jamaal Cali Xuseen waxa uu sida "bamka" qarxinayaa hibo ilaa yaraantiisiiba ku lammaanayd oo ah alooska jawi kaftan ka buuxo iyo curinta sheekooyin ay dhegtu jamato, waana bartaas halka uu “Diiwaankan Qosolku” ku biyo shubayaa.

Maxamed Baashe Xaaji Xasan: Suxufi Qoraa ah, London

Waa Buug dadka waxna baraya, kana qoslinaya. Jamaal wuxuu cilmiyeeyey oo uu waxbarasho ka dhigay qosolkii si farshaxannimo leh isagoo dadka u baraya in sida maahmaahda oo kale meesha uu Qosolku ku habboon yahay loogu adeegsan karo. Buuggan “Diiwaanka Qosolku” waa buug aad loogu baahnaa, aadna looga heli doono!

Cabdi Haybe Laambad: Fannaan, Jilaa, Hal-abuur, Mu’alif,  iyo Ka-qosliye weyn

Qarniyadan is daba maray
Qalinbaa wax reebee
Diiwaanka qosolkiyo
Qalinkii Jamaal Cali
Qosol sheeko murtiyeed
Qormo weeyi mudanoo
Qaamuus maqnaayoo
Qalad laga ilaashoo
Qosol iyo
warkiisii
Qaadaa dhigaayoo
Qiso ay ku idishaa
Qalinkii saxeexee
Adiguba qiyaasoo
Qac ku sii indhaha oo
Qisadaa ka sheekee
Eesh qiyaasak saaxiib.

 Curshaawigu waa: Cumer Aw-Cabdi Muxumed (Doolli)

 “Kaalaya aan wada qosollee”! Taas waxa dhiirri gelinaya Ururka Dhaqanka iyo Fanka Soomaalida ee KAYD.

London – April 11th - Saturday
Location: Queen Mary University, Arts Theatre,  Mile End Road, London E1 4NS
Time: 14:00 Duhurnimo
Direction: Nearest Tube: Mile End Station, District and Central Lines
Buses: 25, 205 and  309

Contact persons:
Ayan Maxamuud: 0790371-2949
Maxamed Baashe: 07852239595
Faysal Aw-Cabdi:  07931892659

Bristol – April 12th – Sunday

Location: St Pauls Community Sports Academy
Time: 15:00 Afternoon
Address: New Foundland Street, Bristol, BS2 9NH


Copyright 2009 Wardheernews.com